Sun Chemicals Services Turkey Ticari Müdürü Seyfullah Sarı, "Akıllı Tarımın Yeni Sınavı: Avrupa ve ABD'de Yapay Zekâlı Sulama Dönemi Başladı" başlıklı değerlendirmesinde, Temmuz 2026'da rekor sıcaklıklarla mücadele eden küresel tarım sektörünün su krizine karşı tarihin en büyük teknolojik dönüşümlerinden birine tanıklık ettiğini belirtti.
Sarı, Avrupa Birliği'nin güney ülkelerinde uygulamaya koyduğu yeni "Katı Su Kotaları" ile ABD Ortabatısı'nda (Midwest) yeraltı su seviyelerindeki kritik düşüşün çiftçileri radikal çözümler aramaya yönelttiğini ifade ederek, Yapay Zekâ Tabanlı Operasyonel Sulama (AI-OIS) sistemlerinin Temmuz 2026 itibarıyla hızla yaygınlaştığını söyledi.
Değerlendirmesinde, daha geçen yıla kadar yalnızca büyük ölçekli endüstriyel çiftliklerin kullandığı bu sistemlerin, devlet teşviklerinin de etkisiyle artık ana akım teknoloji haline gelmeye başladığını vurguladı.
Geleneksel Sulamanın Sonu: "Damla Başına Karar Veren Yapay Zekâ"
Sarı, geleneksel damlama veya fıskiye sistemlerinin çiftçinin gözlemine ya da basit zamanlayıcılara dayandığını belirterek, yeni nesil sistemlerin ise tarlanın altına yerleştirilen Nesnelerin İnterneti (IoT) sensörleri, uydu görüntüleri ve anlık meteoroloji verilerini yapay zekâ algoritmalarıyla birleştirdiğini ifade etti.
Sistemin, bitkinin kök bölgesindeki nem oranını, yaprak sıcaklığını ve önümüzdeki 48 saatlik rüzgâr ile buharlaşma tahminlerini analiz ederek sulama vanalarını milimetrik hassasiyetle kontrol ettiğini belirten Sarı, tarım teknolojisi dergisi AgFunder'ın Temmuz raporuna göre bu yöntemin su kullanımını yüzde 42 oranında azalttığını, aşırı sulamadan kaynaklanan kök hastalıklarını ise neredeyse sıfıra indirdiğini aktardı.
Avrupa'da Ceza Korkusu, Amerika'da Kuruyan Kuyular Kamçıladı
Sarı, teknolojinin kısa sürede yaygınlaşmasının arkasında yalnızca çevre bilincinin değil, ciddi ekonomik zorunlulukların da bulunduğunu ifade etti.
Avrupa cephesinde İspanya, İtalya ve Fransa'nın güneyinde Temmuz ayı başında yürürlüğe giren yeni AB kurallarının çiftçilere sıkı su kotaları getirdiğini belirten Sarı, kotasını aşan çiftçilerin doğrudan tarım desteklerinden (CAP) mahrum kalma riskiyle karşı karşıya olduğunu söyledi.
Fransa'nın Montpellier bölgesindeki bir mısır üreticisinin şu sözlerine de yer veren Sarı, yapay zekâ destekli sistemlerin üreticiler açısından önemini şu ifadelerle aktardı:
"Yapay zekâlı sisteme geçmeseydim, Temmuz ayının ortasında suyum tamamen bitmiş ve ceza ödemiş olacaktım. Şimdi ise tam gerektiği kadar su vererek kotamı koruyorum."
ABD cephesinde ise Nebraska ve Kansas'ta bulunan Ogallala Akiferi'nin alarm verdiğini belirten Sarı, Successful Farming dergisinin Temmuz 2026 sayısında yayımlanan analize göre kuyuların derinleştirme maliyetlerinin yüzde 60 arttığını, Amerikalı çiftçilerin pompalama maliyetlerini ve enerji giderlerini düşürmek amacıyla akıllı sulama yazılımlarına yöneldiğini kaydetti.
"Sadece Hava Durumu Değil, Bitkinin Stresi Ölçülüyor"
Sarı, Temmuz 2026'daki dönüşümün en önemli parçalarından birinin de "Görüntü Tanımalı Bitki Stresi Analizi" olduğunu belirtti.
Tarlaların üzerinde görev yapan otonom dronlar ile yüksek çözünürlüklü uyduların, insan gözünün seçemeyeceği kızılötesi dalga boylarını analiz ederek hangi bölgedeki bitkinin susuzluk stresine girdiğini kurumadan günler önce tespit ettiğini ifade eden Sarı, elde edilen verilerin akıllı sulama vanalarına anlık olarak iletildiğini söyledi.
"Su Verimliliği Yeni Para Birimi"
Sarı, Uluslararası Tarım Ekonomistleri Birliği'nin (IAAE) Temmuz ayında yayımladığı bildiride yer alan uyarıya da dikkat çekti.
Bildiride, önümüzdeki beş yıl içinde dijital su yönetimi sistemlerine geçmeyen çiftliklerin yüksek maliyetler ve yasal kısıtlamalar nedeniyle rekabet gücünü kaybetmesinin kaçınılmaz olacağının vurgulandığını aktaran Sarı, değerlendirmesini şu sözlerle tamamladı:
"Temmuz 2026, tarımda suyun sadece 'bolca verilen bir girdi' olmaktan çıkıp, yapay zekâ tarafından gramla yönetilen 'en değerli varlık' haline geldiği tarihi bir dönüm noktası olarak kayıtlara geçiyor." Dedi