Küresel enerji piyasalarında yaşanan gelişmeler, gübre sektörünü doğrudan etkileyen yeni bir krizi beraberinde getirdi. 2026 yılı itibarıyla derinleşen jeopolitik gerilimler ve lojistik aksaklıklar, özellikle hammadde temininde ciddi sorunlara yol açarken, Türkiye’deki üreticiler de bu süreçten doğrudan etkileniyor.
Rusya-Ukrayna hattının ötesine taşınan kriz, Orta Doğu merkezli bir boyut kazanırken, ABD-İran gerilimiyle birlikte Hürmüz Boğazı küresel tedarik zincirinin en kritik kırılma noktalarından biri haline geldi. Bölgede tanker trafiğinin %70 oranında azalması, sadece petrol değil, gübre üretiminin ana girdileri olan doğal gaz ve kükürt sevkiyatını da ciddi şekilde sekteye uğrattı. LNG arzındaki kesintiler ise azotlu gübre üretim maliyetlerini küresel ölçekte %50’nin üzerinde artırdı.
Türkiye açısından tablo daha da hassas. Gübre ham maddesinde yaklaşık %95 oranında dışa bağımlı olan sektör, hem enerji maliyetlerindeki artış hem de uzayan tedarik süreleri nedeniyle ciddi bir baskı altında. Artan sigorta maliyetleri ve lojistik belirsizlikler de üreticinin yükünü daha da ağırlaştırıyor.
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Seyfullah Sarı, yaşanan sürecin sahaya etkilerini şu sözlerle aktardı:
“Hürmüz Boğazı'ndaki tıkanıklık, küresel üre arzının %38'ini risk altına soktu. Sun Chemicals Services Turkey olarak sahadaki gözlemimiz; lojistik maliyetlerdeki öngörülemez artışın, yerli üreticinin hammaddeye erişimini zorlaştırdığı yönünde. Türkiye gübre sektörü, bu baskıyı sadece fiyatlara yansıtarak değil, operasyonel verimliliği ve tedarik rotalarını çeşitlendirerek aşmak zorundadır.”
Sarı, sürecin yalnızca maliyet artışıyla sınırlı kalmadığını, aynı zamanda planlama zorluklarını da beraberinde getirdiğini belirterek, sektörün alternatif tedarik kanallarına yönelmesinin kaçınılmaz olduğunu vurguladı.
Uzmanlara göre küresel enerji savaşlarının gölgesinde şekillenen bu yeni dönemde, gübre sektöründe sürdürülebilirlik için hem ulusal hem de uluslararası ölçekte stratejik adımların hızlandırılması gerekiyor.
İspanya merkezli yapısıyla uluslararası pazarda faaliyet gösteren Sun Chemicals Services’in, dünya genelinde ve Türkiye’de birçok gübre üreticisine sunduğu hammadde çözümleri ve danışmanlık hizmetleriyle bu zorlu süreçte sektöre destek sağlamayı sürdürdüğü ifade ediliyor.