Akdeniz,
Tarih boyunca hep sömürülmüş.
Antik çağlardaki kolonizasyon faaliyetlerinden, modern dönemin emperyalist işgallerine kadar tarih boyunca Fenikeliler, Antik Yunanlar, Romalılar, Venedik ve Cenevizliler, Fransa, İngiltere ile İtalya tarafından sömürülmüş, kontrol edilmiş ve kolonize edilmiştir.
Akdeniz'deki sömürgecilik ve hakimiyet mücadelesi tarihi dönemlere göre şu aktörler etrafında şekillenmiştir:
-Antik Dönem Kolonizasyonu (MÖ 1200 - MÖ 146) Bu dönemde sömürgecilik, bugünkü anlamından ziyade ticaret karakolları ve yeni yerleşim yerleri (koloniler) kurma amacıyla yapılıyordu.
- Fenikeliler; Akdeniz'in ilk büyük denizci ticaret kavmidir. Lübnan kıyılarından çıkıp Kuzey Afrika'da Carthage (Kartaca) başta olmak üzere tüm Güney Akdeniz'i ticari kolonilerle sömürmüşler.
- Antik Yunanlar: Nüfus artışı ve toprak yetersizliği nedeniyle Sicilya, Güney İtalya, Güney Fransa ve Anadolu kıyılarında yüzlerce bağımsız şehir kolonisi kurmuşlar ve bu bölgeyi sömürmüşler.
- Tek Güç Dönemi ve Orta Çağ Ticaret Kolonileri Romalılar: Akdeniz'in tüm kıyılarını tarihte tek bir devlet altında birleştiren ve sömüren tek güçtür.
- Venedik ve Ceneviz Cumhuriyetleri: Orta Çağ'da ve Rönesans döneminde Kıbrıs, Girit, Ege Adaları ve Karadeniz girişindeki stratejik limanları kolonileştirerek Doğu'nun zenginliklerini Batı'ya taşımışlardır.
- Modern Dönem Emperyalizmi (19. ve 20. Yüzyıl)Sanayi Devrimi sonrası Akdeniz, doğrudan hammadde ve stratejik rota sömürgeciliğinin merkezine dönüştü.
- Fransa: Cezayir (1830), Tunus (1881) ve Fas'ı işgal ederek Kuzey Afrika'yı sömürgeleştirdi.
Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra ise Lübnan ve Suriye üzerinde manda yönetimi kurdu.
- İngiltere: Cebelitarık, Malta, Kıbrıs ve özellikle Süveyş Kanalı üzerindeki hakimiyetiyle Mısır'ı kontrol ederek Akdeniz'i Hindistan'a giden sömürge yolunun ana arteri yaptı.
- İtalya: Sömürgecilik yarışına geç katılarak 1911'de Trablusgarp Savaşı ile Libya'yı ve Ege'deki On İki Ada'yı işgal etti.
Akdeniz Osmanlı dönemi hariç tarih böyunca hep sömürüldü
Şimdi ben zor bir soru sormak istiyorum.
Akdeniz'de Yeni sömürgeciler, eski sömürgecileri yenecekler mi?
Bugünledde yeni sömürgeci ABD'nin çok ciddi sıkıntıları var...
Bu güç bu bölgede İsrail'in çıkarlarını dikkate almadan İsrail'siz hiçbir şey yapamaz.
Ancak bu günlerde İsrail'le de istediklerini yapamadığının farkına varmış
Çünkü küçük İsrail, Büyük İsrail'e sıkıntı vermeye başladı.
Netanyahu, Tramp ın canını sıkıyor.
İsrail ordusu, ABD ordusunun komutanlarını kızdırıyor
Vakit geldi...
Yeni sömürgecilerin 2030-33 projeleri ortaya dökülmeye başladı...
Bizde pek konuşulmayan konular bunlar, ama aklımızın bir kenarında bulunmalı...
ABD yeniden dünyanın tartışmasız büyüğü olmak istiyor.
Bir tür "yeni Roma" projesi gibi düşünün...
Toplumlar, ülkeler, coğrafyalar Roma'ya bağlılıkları çerçevesinde ama global bir Roma ordusunun güvenlik alanı içinde hür kalacak..
ABD'yle bağları zayıf, Çin'le ekonomik ilişkileri güçlü küreselci elitler ve Avrupa aristokrasisi başka bir projeyle yürümek istiyor ama bunlarda kendi içindeki çelişkileri aşamıyor.
Dünya Kupası'nda İspanya'nın zaferi Avrupa'nın son stratejik zaferi olabilir.
Ciddimisin derseniz evet malesef Ciddiyim...
Kralın orada olması boşuna değildi...
Trump ve FIFA başkanı Infantino'nun yüzleri düştü ama bir intikam planı yaptıklarına emin olabilirsiniz..
Ve giderek "Yahudileşen" Arjantin'in oyuncularının İspanya kupayı kaldırırken futbol geleneklerine aykırı olarak sırtlarını dönmeleri de manidardı...
Sonuç?
Bu ortamda Akdeniz'de huzur olur mu?
Olamaaz.
Biraz uzattım galiba,
Uzattım, ancak biraz daha geniş daha sonraki yılları düşünerek Akdeniz'in geleceğine bakmayı sürdüreceğim.
YÜCEL KEMANDİ